فصل پنجم : حائر در فقه و حديث 1 . حدود و مساحت حائر بيشتر اوقات بحث و بررسى راجع به حائر ، پيرامون اندازه و متراژ آن دور مىزند . امّا حائر از نظر لغوى و اصطلاحى چنان‌كه گذشت ، به موقعيت جغرافيايى اين سرزمين ، در روز وقوع حادثه يا قبل از آن ، به هنگام نام‌گذارى اين بارگاه به اين نام و با توّجه به فراز و فرودهاى آن ، به شكل حوضى عميق كه آب باران به سمت آن جارى مىشده ، بستگى دارد و اين امر - با فرض درستى نام‌گذارى به اين صورت - امروزه به طور قطع و يقين ، قابل اثبات نمىباشد . زيرا ساخت و سازهاى مكّرر و ويرانىهاى پياپى ، در طول سال‌ها و قرن‌ها ، تقريباً موجب تعديل فراز و فرودها و تساوى بخش‌هاى مختلف آن شده و تدريجاً و متناسب با ضرورت هندسى زمان ، به پستى گراييده و پستىهاى آن ، مرتفع شده و در نتيجه ، نشانه‌هاى سرزمينى كه بتوان توسط آنها ، حدود جغرافيايى دقيق يا تقريبى حائر را تعيين كرد ، به مرور زمان از بين رفته است . امروزه در كربلا ، جز پستى ، بلندىهاى اندك كه به طور كلّى ، در معرض زوال تدريجى است ، چيزى باقى نمانده است .